Larraintzar

Ezagutu dezagun Larraintzar

Ibai eta baserri ederrez betetako bailara berde batean dagoen herri polit bat bisitatzearekin amesten duzu? Larraintzar Iruñetik iparraldera dago, Ultzama bailaran. Ultzama udalerriko hiriburua da eta gain batean dago, ibarraren erdialdean. Auzatik iristen den errepidetik, Lizasotik edo Iraizotzetik heldu gaitezke. Herrira iristeko aldapa eder bat igo behar da.

Aldapa igotzean, lehenengo etxetzarretako bat ostatua izango da. Tere eta Txikitok gidatuta, eguneko menua, asteburuko menua eta pintxo bikainak eskaintzen ditu. Etxeko sukaldaritza tradizionala, gure bailarako haragiak eta ostatuan bertan egindako postreak. Ostatua herriko plaza bakarrera eramaten zaituzten eskailera batzuekin lotzen da. Era guztietako kiroletara jolasteko plaza bat, euskal pilota barne, inguruko kirol tradizionala.

Pueblo Larraintzar

Historia / Artea:

Larraintzar historiaz beteriko herria da. Bereziki ezaguna da 1575ean Ulzamako bailaran gertatu zen istorioa: sorginkeria prozesu bat. Sendatzeko belarrei eta minak murrizteko tratamenduei buruzko ezagutzak zituzten Larraintzarko emakumeak, sorginak izatea leporatu zieten. Atxiloketak egin ziren, eta Ozckoidi batxilerra ere Ultzamara joan zen, bidegabeki tratatutako emakume horien atzetik.

Eliza, San Pedroren izenpean, Errenazimentuko trazaduna zen, baina suak suntsitu zuen 1564an, eta hainbat berreraikuntza egin ondoren, fabrika berri batekin eraiki zuten 1827 eta 1830 artean. Gurutze latindar formako oinplanoa du, nabe bakarrekoa, oinaldean dorrea dago, eta albo batean elizara sartzeko elizpea. Bertan, Erdi Aroko bataiarri bat kontserbatzen da, Larrazarren eta Gorronzen arteko distantzia ertainean zegoen Udozeko bataiarri hondatutik datorrena.

Azpimarratzekoa da, baserriaren ohiko formetatik aldentzen delako, eskola zaharren eraikina. 1909an eraikia, hiru gorputzez osatua, guztiak ere bi solairutakoak, nahiz eta erdikoa baxuxeagoa izan, eta bertan gelak zeuden, fatxadara leiho zabalak zituztenak. Muturretan, maisu-maistren etxebizitzak zeuden eraikuntza gorputzek oinplano karratua dute eta lau isurkiko estalkiak.

Larraintzar dagoen topografiaren ondorioz, kale nagusiarekin batera beste kale labur batzuk baino ez dira agertu, eta ez dute hiri-bilberik ematen. Hori dela eta, herriaren alboetan dagoen errepidean zehar etxe batzuk agertu dira, eta beste batzuk Iraizotzekin lotzen duen errepidearen hasieran, behin Arakil ibaia zeharkatuz gero, eta errepide horrek maldak hartu baino lehen.

Hain zuzen ere, tarte horretan bailara osoa zerbitzatzen duten hainbat ekipamendu bildu dira; lehenik, eskola batzuk eraiki ziren, eta XX. mendeko azken urteetan ikastetxe berri batek ordezkatu zituen; beraz, eraikina Udalak eta beste udal-zerbitzu batzuek okupatu zuten; kiroldegi estali bat duen ikastetxe berriaren ondoan, eskolaren ondoan frontoi bat eta igerileku bat daude; eta, eremu horretan, baita osasun-zentro bat ere. Bukatzeko, antzinako salmenta bat ere, gizarte-etxe bilakatu da.

Natura:

Naturaleza Larraintzar

Larraintzar mendi eta zelai berdeez eta animali eta landare ugariz inguratuta dago. Zaldi ederrak, artalde zoragarriak edo behi handiak aurki ditzakezu, herri honetako biztanleen tradizioa eta ohiturak erakusten dituztenak. Zuhaitz mota asko ere aurki ditzakezu, hala nola haritz handi eta zabalak, pago berde eta argitsuak edo pago sendo eta lizar handiak. Inguruko basoetan animali basati batzuk bizi dira, hala nola basurdeak, oreinak edo orkatzak.

Paisaia horiek edertzeko, balkoietatik loreak zintzilikatzen dira herrian, bailara honetako eszena tipikoenetako bat sortuz: Ultzamako balkoi handi eta koloretsuak. Bitxilore zuri eta txikietatik hasi eta kolorez betetako hortentsia handi eta ederretaraino.

Proposamen bat:

Familia osoak egin dezaken ibilbidea da Beuntzara hurbiltzen gaituena.

Zehazki, igoera txiki bat egingo dugu Atez eta Ultzamako haranak banatzen dituen muino txikira. Gure urratsak gailurrik garaienera joango dira.

Lizasotik datorren errepidean utziko dugu autoa, Larraintzarko farmaziaren ondoan. Aparkatu ondoren, Larraintzar erdialdera joango gara, aldapan gora. XIX. mendean eraikitako San Pedro elizatik igaroko gara.

Behin elizatik herritik irtenda, eskuinetara pista bat hartuko dugu. Pista horri esker, goraka egin ahal izango dugu, arazorik gabe eta galtzeko aukerarik gabe, goiko alderaino. Hona iritsita, antena batekin topo egingo dugu, eta antena igarota, lehenengo pistatik joango gara, eta, gero, bidezidorretik, basoan sartuko gara, eta, pixkanaka, gailurrera iritsiko gara.

Tontorretik bidezidor batetik behera egingo dugu, igo garen pistara zirkular bat eginez, eta, handik gutxira, Larraintzarrera itzuliko gara autoa utzi dugun lekura iristeko.

Non dago?

Sign In